Kültür

Piri Reisin Duası

*  Ö. Serdar Akın

 

Osmanlı Devleti’nin ünlü deniz amirali Piri Reis, dünyaca meşhur “Kitab-ı Bahriye” sonunda bir de şiiri var.

 

Şiir şöyle başlıyor:

 

Ne sırları söylediğimi işitin

Meramımı ondan bilip, öğrenin

Muradım nedir bu sözlerimden

Birer birer anlatayım kendimden

Nasıl bitti şu kocaman kitabım

Anlayana bilenedir hitabım

Meğer Allah böyle vermiş hidâyet

Ki olsa idi derya gezmede âdet

Hem kabil olsaydı dünyada daim

Ben denizler üstünde olurdum kaim

Sonra Kanuni Sultan Süleyman’ın fermanından bahsediyor:

 

Sultanlar sultanı zamanın

Süleyman Şah idi, şahı cihanın

Demiş: Emirim budur hiç durmadan

Uzansın Mısıra kadar adaletim her zaman

Böylelikle dünya üstünde yaşa

Dedi gitsin Mısır’a İbrahim Paşa

Çünkü Padişahtan böyle idi ferman

Geçinmeye yer kalmadı hiçbir an

İşitince bu sözleri Paşâ-ı âla

Emri şâhidir durulmaz asla

Gemiler hazırlattı birbirinden mükemmel

İhtiyaçtan tamamlanarak ilk evvel

Söz sahipleri hep demişler burada

Kılavuz lâzımdır bu arada

Tedbirlidir her zaman sanatinde

Hem bir kılı kırk yarar dikkatinde

Re’sil bahir Mehmed oğlu Pîrî

Çok iyi bilir, denizlerde her yeri

Böylece bu âcizi alıp kılavuz

Kolaylıkla Mısırı da buluruz.

 

Daha sonra İbrahim Paşa ile Mısır seferinde denizde karşılaştıkları

büyük fırtınayı şöyle dile getiriyor:

 

Sonbahar zamanıydı günler

Hep muhalif eserdi, durmadan, yeller

Nihayet, denizin tam ortasına geldik

Karardı karşımızda, onu gördük.

Yetişti bir nefer gibi rüzgârla yağmur

Padişahım, bazen rüzgâr sert olur

Denizi, nuhun tufanı sanırdın

Eğer orda olaydın billâh inanırdın

Birçok günler geceden farksız olurdu

Zan ettik ki gemi artık gark oldu

Katlandık artık havanın şiddetine

Hele beş gün geçti hep böyle

Çok azap çektik, bitmedi işkence

Uygun bir rüzâr esse şöyle bir an

Hemen yine ters olurdu o zaman.

 

Fırtına esnasında kaptan İbrahim Paşa’nın askerlere moral için

yaptığı konuşmayı şöyle aktarıyor:

 

Böyle birçok hallerde büyük Paşa

Lütfederdi herkese, baştanbaşa

İşler kalıp Allah emrine durdu akıl

Fakat o eyledi hakka tevekkül

Bazılarına hep nasihatler etti

Kalmasın içinizde hiç üzüntü dedi

Şüphe yok, olacak olur elbet

Ne yazılmışsa çıkar bir gün akıbet

Bu kat’idir; ecelsiz kimse ölmez

Ecel gelince de hiç canlı kalmaz

Biz azm edip maksadımıza erelim

Namımızla, şanımızla can verelim

Etraf hep dalmışken hayret denizine

Bu sözlerden derman geldi hepsinin dizine

Attılar hepsi korkuyu gönülden

Çalıştılar durmadan can ve dilden

Bu sözümden şudur hulâsa:

Ki Allah eriştirdi hâlâsa

Hiçbir ziyan gelmedi, hiç kimseye

Gemideki öte beri nesneye.

 

Son olarak kitabı hakkında bilgi veriyor, yazdıklarında bir hata ve

eksiklik varsa düzeltilmesini istiyor. Bu işi yapanlara dua ediyor.

 

Bir muradım kaldı şimdi burada

Gizili ve açık şimdi söyliyeyim onu

Size de malûm olsun bu sırrın sonu

Pek çok emek verdim bu kitaba

Nice yıllar bu yüzden düştüm ızdıraba

Ki her biri ir kulpa yapıştı

Onunla erişip lütfa yetişti

Umarım ben dahi işbu kitâbı

Yazıp şerh eyledim, alam sevâbı

Okuyup da bunu tatbik edenler

Bu derya ilmine gönül verenler

Desinler rahmet etsin ona Allah

Kabul olur duaları inşallah

Onunla af edilip olam merhum

Komıya bu kulunu kendinden mahrum

Fakat bir de benim vardır cevabım

İrişe sâhibi kemâle şu kitâbım

Hatasın onun görüp bulanlar

Tashihine kadir olanlar

Bulunursa o üstade Allah rahmet eylesin

Ki eksiğimi bulup tamam eylesin

Bir hata bulup düzeltene

Allah bin sevap versin eline

Çünkü yoktur ilimlere nihâyet

Buna böyle inanan bulur inâyet

Hangi ilim var ki sonu bulursun

Hangi kul vardır hatasız olsun

Her zaman kul işi yanlış hatadır

Tashih eden onun sahib-i atâdır.

Böylece burada kestik kelamı

Eriştik sonunda bulduk meramı

Tamam ettik sözü bulup muradı

Dedik tarih Ana Feyz-î Hâdi (932=1554)

 

Kaynak: “Kitâb-ı Bahriye Denizcilik Kitabı”- Piri Reis

 

* * *

Bu metin, kıymetli Türkistan Birliği okuyucuları için şâyân-ı tavsiye telakki edildiğinden Türk Alemiyiz websayfasından iktibas edilerek nazar-ı dikkatinize takdim edilmiştir. Muhtevası ve paylaştığı fikirler tamamen yazarına aittir.

 

İlgili Gönderiler

1 / 2